ÇİÇEK HASTALIĞI
 

reklamlar



Variola olarak bilinen çiçek hastalığı uygulanan aşılama programları sayesinde 1977 yılında tüm dünyada ortadan kaldırılmıştır. Görülen son olgu Somali’de 1977 yılında kaydedilmiştir. Dünyada sadece iki laboratuvarda bulunmaktadır.

Etken
Hastalık Poxviridae ailesi üyesi Variola virüsü tarafından meydana getirilmektedir. Etken ısıya ve ışığa duyarlıdır. Hastalık 3000 yıldan beri bilinmektedir ve enfeksiyon hastalıkları tarihinin bilinen en ölümcül hastalıklarındandır.

Epidemiyoloji
Hastalığın kişiden kişiye geçişi, hastalıklı kişiden çıkan virüs içeren tükrük parçacıkları ile olur. Aynı elbise ve eşyaları kullanmakla da bulaş olmaktadır. Bulaştırıcılık hastalığın ilk haftasında en yüksek düzeydedir. Virus, hastalık başlamadan bir hafta öncesinden döküntüler tamamen dökülüp ortadan kalkana kadar bulaştırıcıdır. 10-100 kadar az sayıda virüs bulaşma için yeterlidir.

Klinik
Sadece insanlarda görülen hastalığın kuluçka süresi, ortalama 12 gündür, ancak bu süre 7-17 gün arasında değişebilir.

Başlangıç bulguları yüksek ateş, halsizlik, baş ve sırt ağrısıdır. Baş ağrısı sürekli bir belirtidir. Beraberinde öksürük, bronşit, farenjit ve larenjit yakınmaları görülür. Tipik koyu pembe döküntülerin etrafında açık pembe alanlar vardır. Bir gün içinde döküntülerin veziküle döndüğü ve bunların içerisinde berrak sıvı olduğu görülür. Veziküller delindiği zaman multilokulasyon(çok gözlü) olduğu görülür. Döküntülerin çıkış yerleri karın, göbek altı, uyluk ve bacakların iç kısmıdır. Döküntüler 2-3 günde püstül şekline geçtiği ve içerisinde koyu sarı, hücreden zengin sıvı bulunduğu görülür. Bütün döküntülerin ortaya çıkışı ve kayboluşu aynı andadır. Sekiz dokuz günde kurumaya başlayan püstüllerin ortası çökük düğme şeklindedir. Üç dört haftanın sonunda da döküntüler kabuk bağlar, ayrılır ve düşmeye başlar.

Hastaların çoğunda tamamen iyileşme görülmesine rağmen, %30 kadar hastalık ölümle sonuçlanır.

Tanı
Hastalığın tanısı ancak klinik olarak konmaktadır. Benzer olguların varlığı hastalığı akla getirmelidir.

Tedavi
Çiçek hastalığının tedavisi bulunmamaktadır. Hastalığa yakalanan kişilere destekleyici tedavi önerilmektedir(serum takılması gibi).Küçük çocuklar, yaşlılar, bağışıklığı baskılanmış kişiler ve gebelerde daha ağır seyretmektedir. Serum takılması, ateş düşürücü ve ağrı kesici ilaçlar verilmesi gibi. Çiçek hastalığının üzerine bakteriyel bir enfeksiyon gelişirse antibiyotik verilebilir.

Korunma
Çiçek aşısı canlı virüs aşısıdır. Yaygın toplum aşılaması sonrasında çiçek eradike edilmiştir. En son olgu (hastane aşçısı) 1977’de Somali ve 1978'de İngiltere Birmingham’da (iki laboratuvar kökenli olgu) görülmüştür. Dünya Sağlık Örgütü( DSÖ) 1980 yılında çiçek hastalığının tüm dünyada eradike olduğunu ilan etmiştir. Eradike edilmesi nedeniyle DSÖ çiçek aşısının rutin uygulamadan çıkarılmasını önermiştir. ABD 1971'den itibaren aşı uygulamamaktadır. Ülkemizde de 1980 sonrasında çiçek aşısı uygulanmamaktadır. Aşı uygulamaları sadece benzer virüslerle çalışan laboratuvar çalışanlarına uygulanmasıyla sınırlı kalmıştır. 1982'de sivil kullanım için aşı üretilmesi durdurulmuş, ABD askerlerinin aşılanmasına da 1990'da son verilmiştir. Çiçek hastalığına karşı uygulanan rutin aşılama programları 1972 yılında sona ermiştir.

Aşı günümüzde son terör olayları nedeniyle oluşan biyoterörizm tehdidi nedeniyle yeniden gündeme gelmiştir. Vaccinia virüs kökeninin kullanıldığı dana veya koyunda üretimle elde edilen birinci kuşak aşılar %95 oranında koruyucu olmuştur. İlgili aşı canlı bir virüs aşısıdır. Aşının koruyuculuğu 5-10 yıl olarak kabul edilmektedir. Daha önce aşılanmışlarda çiçek hastalığı gelişse bile hafif bir seyir göstermektedir.

Kaynak: www.istanbulsaglik.gov.tr

reklamlar